Questions re: Social Entrepreneurship

What are the targeted social problems that your social entrepreneurship plans to improve/solve?

How does this social entrepreneurship plan to help the needy/poor? Specific instances.

How do you visualize the situation of the different communities with the long term effect of this social entrepreneurship?

Formative Assessment: The Future

“Canal de la Reina” ni Liwayway A. Arceo (Kabanata 21-25)

1. Pinakita ni Leni at ni Geronimo na sa oras ng pangangailangan, nagkakaisa ang mga tao upang magtulong-tulong na makaahon sa oras ng paghihirap. Ang kaugalian na ito ng mga Pilipino ay ang pagiging hindi makasarili. Kahit na sa mga panahon na puno ng problema, nagagawa pa rin ng mga tao na isipin ang iba at tulungan ang mga ito.

2. Para sa akin, sa kilos ni Junior ng pagbalik ng bayong kay Nyora Tentay, makikita natin sa kaugalian nito ang pagnanais ng pagkakaroon ng hustisya sa pagitan ng mga tao. Totoo na kapag nakuha nila ang bayong na iyon, bagsak na si Nyora Tentay at wala na itong magagawa pa sa kanilang labanan. Ngunit, ano nga ba ang nangyari? Mas pinili pa ng pamilya nina Caridad na itabi muna sa gilid ang pagkakainitan sa kaso at pinili na gawin ang nararapat. Mayroong hustisya sa aksyon na iyon dahil hindi nila sinamantala ang madali na sanang pagbagsak ng matanda. Sa totoo pa nga ay tinulungan pa nila ito. Samakatuwid, maliban sa pagkakaroon ng hustisya, matulungin at hindi maramot ang pamilya de los Angeles.

3.

Ingga: Ninakaw niya ang bayong ni Nyora Tentay na naglalaman ng alahas at mga importanteng papeles. Sa ugali ni Nyora Tentay na salapi ang nagpapaikot sa kanyang mundo, para nang ninakaw ni Ingga ang kanyang buhay. At bakit? Ito ay dahil sa mga naranasan ng kasambahay na ito. Pinuno ni Nyora Tentay ang araw-araw niyang buhay ng pagsisigaw at pagpapahirap. Hindi masisisi si Ingga sa nais niyang maghiganti sa pagkakataon na iyon.

Leni: Pagtulong niya sa mga nasalanta at apektado sa bagyo. Alam natin na doktor/manggagamot itong si Leni at ninais niyang ialay ang kanyang serbisyo sa mga tao na naapektuhan ng matinding bagyo. Bakit kaya? Bakit nalang ganoon ang pagtingin ni Leni sa sitwasyon? Ninais pa nito na maging doktor sa pangkalahatan (general practitioner), hindi na lamang sa pedia. Ito ay dahil kitang-kita ni Leni at bukas ang kanyang mga mata sa paghihirap ng mga tao. Bilang isang indibidwal, ang aksyon niya na iyon ay isa nang paraan na makagawa ng pagbabago sa lipunan.

Tisya: Pinilit niyang ibenta ni Osyong ang lupain kay Nyora Tentay upang makabayad ng utang. Oo, mali ang nangyaring pagbebenta ng lupa dahil hindi sa kanila iyon. Hindi sila ang may-ari ng nasabing lupa sa Canal de la Reina. Ngunit, mayroong pagiging desperado at pagkalubha sa likod ng nangyari. Kilala natin si Nyora Tentay a pagiging mapangahas sa mga taong umuutang sa kanya. Maaring naipit lamang sa sitwasyon ang pamilya nina Osyong at Tisya kaya binenta ang bahay. Mapapagkatiwalaan sila ngunit sa panahon ng pagkagipit at pagkaipit, mahirap talaga ang sitwasyon.

4.

Kabanata 21-22: Dapat handa tayong magsakripisyo at mag-alay ng ating serbisyo sa mga taong nangangailangan. Hindi lahat ng tayo ay nabibiyayaan kaya karapat-dapat natin silang alalayan sa mundong ito.

Kabanata 23: Sa mga panahon ng pagkagipit at pagiging desperado, minsan ay napipilitang tayong gumawa ng hindi tama o hindi ninanais talaga para lang mabigyan ng solusyon ang problema na kasalukuyang hinaharap. Ngunit, sa huli, iikot lamang at babalik ang problema. Hindi permanento ang pagkahinto ng prolbema (i.e. Ang nangyari na pagbenta nila Osyong ng lupain para makabayad sa utang kay Nyora Tentay).

Kabanata 24: Kahit na mayroon tayong galit o pagkakainitan laban sa iba, importante pa rin na mayroon tayong tamang pag-iisip sa pagtrato ng ibang tao. Kaaway man sila o hindi, gawin dapat ang nararapat at bigyan ng hustisya ang sitwasyon. Hindi karapat-dapat samantalahin ang isang tao sa oras ng kanyang pagbagsak/kahinaan (i.e. Pagbalik ni Junior ng bayong kay Nyora Tentay).

Kabanata 25: Walang mangyayari sa ating buhay at hindi natin makakamit ang tunay na kasiyahan kapag salapi o kayamanan ang nagpapatakbo sa ating mundo (i.e. Pagkabaliw ni Nyora Tentay nang mawala ang bayong na laman ang kanyang alahas at papeles. Hindi na nito matandaan sa huli).

 

“Canal de la Reina” ni Liwayway A. Arceo (Kabanata 11-15)

1. Sa paanong paraan gustong magbayad ni Nyora Tentay ang mga taong may utang sa kanya?

Una, mayroon na silang usapan na mayroong tubo si Nyora Tentay na benteng porsiyento. Pangalawa, kinakailangan na mabalik ng umutang ang pera sa isang partikular na oras at kapag hindi, mareremata ang nasabing bagay. Maliban sa mga ito, nagbabato pa si Nyora Tentay ng mga panlalait sa mga taong humihingi ng tulong sa kanya. Hindi niya ito basta-basta tutulungan. Kahit mahirap, mangsesermon pa ang matanda at manlalait.

2. Ano ang ipinapakita ng Canal de la Reina sa paraan ng pagkamit ng hustisya sa bansa noon?

Pinapakita sa aklat na malaki ang nagiging pandaraya sa pagkamit ng hustisya sa bansa noon. Agad-agad na mapapansin ng mga mambabasa sa nobela ay ang pagkapit ng iilang mga tauhan sa mga may kapangyarihan/posisyon sa gobyerno. Maliban sa ginawa ni Nyora Tentay na pagsisipsip sa bumisitang opisyal sa kanyang bahay, dinadaan naman ni Nyora Tentay sa pera upang makapwesto ng maayos sa laban nila ni Caridad. Matindi at malaki ang ebidensya ni Caridad kaya ito na ang ginagamit ni Nyora Tentay na paraan para makabawi at makalaban. Kitang-kita na walang hustisya at hindi patas ang pagbawi ng matanda.

3. Ihambing ang labanan ni Nyora Tentay at ni Caridad sa kasalukuyang panahon.

Maaaring halimbawa ang mga mayayaman at mga mahihirap na nag-aagawan sa lupa. Alam naman natin na minsan mayroong mga mahihirap na tumitira sa illegal na paraan sa iba’t ibang lugar. Ngunit, minsan kahit maaari naman ang kanilang ginagawa, sila’y naaagawan ng lupa dahil ginagamit ng mga mayayaman ang kanilang impluwensya, yaman at koneksyon para makuha ang gusto (i.e. kunin ang lupa). Maniwala o hindi, walang magagawa ang mga mahihirap sa puntong ito dahil ano pa ang mailalaban nila sa ibang taong may kapangyarihan. Lumalabas nanaman muli ang isyu tungkol sa pagkawalang hustisya noon.

“Canal de la Reina” ni Liwayway A. Arceo (Kabanata 6-10)

1. Paano nakikita ang agwat ng mayayaman at mahihirap sa mga kabanata?

Kitang-kita sa mga kabanata ng nobelang ito kung paano nagkakalayo ng agwat ang mayayaman at mahihirap. Isa nang konkretong tekstong patunay mula sa nobela ay ang sitwasyon ni Nyora Tentay at ng kanyang katulong. Makikita kung paano ni Nyora Tentay inaabuso at minamaltrato lamang ang kanyang katulong. Kitang-kita rin mula sa kanilang mga kinakain ang layo ng kanilang agwat sa sosyedad. Ibang-iba ang kinakain ng dalawa at dito pa lang ay makikita kung paano iba ang tingin sa mga mahihirap kompara sa mga maykaya/mayayaman. Sa susunod naman na Kabanata 7 (Daigdig ng Pagdarahop), makikita kung paano umuunlad ang komunidad. Ngunit, naiiwan naman ang mga tao sa pag-unlad nito. Makikita ito sa kung papaano patuloy na yumayaman ang mga mayayaman habang patuloy ang pagbagsak ng mga mahihirap. Naiiwan sila sa komunidad. Sa aklat, mayroong pasyenteng dinala sa ospital dahil manganganak, ngunit, dahil hindi nabigyan ng tamang pag-aasikaso, namatay ito. Kitang-kita kung paano hindi inaayos at pinapahalagahan ang ibang tao rito sa ating lipunan.

2. Paano nakikita ang pagkakapit sa patalim dito sa mga kabanata?

Hindi katakataka na pinapakita kung paano nagiging desperado ang mga tao sa oras ng matinding pangangailangan. Ngunit, sa isang punto, nagiging masama na ang kaugaliang ito dahil laging nagreresulta ang mga tao sa pagkapit na lamang sa malakas sa lipunan. Isang simpleng halimbawa rito ay kung paano umuutang ang mga tao kahit na mahirap ang pagdadaanan. Nakita ito sa katauhan ni Dado sa pag-uutang niya kay Nyora Tentay. Makikita rin ito sa kaugalian ni Nyora Tentay na pagsusuhol sa mga opisyales na pumunta sa bahay niya. Sinubukan niyang magpalakas sa kanila sa pagbibigay ng alak at chicharon.

3. Posibleng solusyon sa mga isyu?

Kinakailangan na maging tapat at makatarungan ang mga tao mula sa ating gobyerno. Kung papansinin ng isa, ang umiikot na isyu rito ay tungkol lamang sa kahirapan sa lipunan. Sa kabuuan, kahirapan ang nagiging problema kung bakit nagiging ganto ang aksyon ng mga mahihirap sa lipunan. At bakit nga ba humihirap ang lipunan? Maaaring dahil hindi nila nakukuha ang sapat na tulong mula sa gobyerno.

4. Aral mula sa mga Kabanata

Natutunan ko na kapag na sa desperadong sitwasyon, nagreresulta ang mga tao sa paggawa ng mga bagay na hindi nila ninanais.

5. Tema (Kabanata 6-10)

Pera at mga may kapangyarihan ang nagpapaikot sa mga tao sa lipunan.

Mga Pananaw

Sa unang dalawampu’t apat na kabanata, ang bagay na pinaka nagbigay pansin sa akin ay kung papaano tumingin ang mga tao sa iba. Sa konteksto ng mga nasabing kabanata, pinakita kung paano talaga nagiging mas mataas o superiyor ang ibang indibidwal. Sa panahon ng mga kastila, maraming mga Pilipino ang bumuo ng kaisipan na ang mga Espanyol na ito ay mas mabuti kaysa sa kulturang Pilipino. Nakakabulabog lang isipin na nagkakaroon ng lakas ng loob ang ibang tao na mawalan ng tiwala sa sarili. Tulad na ng kolonyal na pag-iisip, naniniwala ang ibang tao na mas nakakahigit ang ibang bansa kaysa sa sariling pinanggalingan.

Bilang mga tao, hindi masama na magbigay puri sa iba. Karapat-dapat din na bigyang pansin ang mga mabubuting bagay na ito para sa karangalan ng ibang bansa. Ngunit, para sa akin, hindi na ito dapat umaabot pa sa punto na mas gugustuhin pa ng isang tao na manirahan o maging katutubo ng bansang iyon. Bilang isang indibidwal na may mga pangarap, paano mo maaasahan ang katuparan ng mga ito kung sa umpisa pa lang ay wala ka nang tiwala sa sariling pinanggalingan?

TMJ11

Over the weekend, one of the biggest things that we had to deal with as senior high school students was put to an end. The University of the Philippines college admission test was finally over. Although there are still college entrance tests which are yet to be accomplished, the pressure is much lessened since we already have a clue on what we have to undergo. We have to stay focused and not let anybody tell us what will happen in the end. For the UPCAT, a lot of people were very discouraging as they talked about it negatively as if there was no hope for the test. This was completely wrong as I experienced it myself. Nobody can tell you how you will find things so don’t let anybody speak for your destination. Stay focused, be hungry and play smart.

_________________________________________________________________________

Lord,

I’d like to thank you for everything this week. I thank you for all the struggles that you have given me to further give me experience so I may become a better individual in this world. Thank you for your continuous guidance a long the way and I hope that you will guide me towards success in all of my pursuits. I do promise to work for them but I believe that, together, we can make something more. Bigger and better. Specifically, I’d like to thank you for giving me the knowledge and patience for last weekend that I was able to conquer the test. Once again, I’d like to say sorry for all my mistakes. They’re nothing after all that you have given me.

AMEN.